Waxaa qoray Fesax Benson • 16 Noofambar 2026
Yeruusaalem, 16 Noofambar, 2026 (TPS-IL) — Baaritaan lagu sameeyay 68 mashruuc oo qiimahoodu dhan yahay NIS 377 milyan ($116 milyan) ayaa helay dib-u-dhacyo daba-dheeraaday, kharashyo maamul oo xad-dhaaf ah iyo shirkado ay dawladdu leedahay oo sanado shaqaynayay iyaga oo aan lahayn guddiyo maamul oo shaqaynaya, xilli ay Israa’iil doonayso inay dib u soo noolayso dalxiiska dagaalka kaddib.
Mashaariicda lagu dhisayo waddooyinka tamashlaha, beeraha nasashada iyo goobaha dhaxalka ah ee loogu talagalay in lagu soo jiito booqdayaasha Israa’iil ayaa sida caadiga ah qaata lix sano ama ka badan si loo dhammaystiro, halka maamullada dawladda ay ku guul-darreysteen inay si habboon u kormeeraan sida mashaariicda loo maareeyo, sida lagu sheegay warbixin uu Kormeeraha Guud ee Dalka soo saaray Isniintii.
Warbixinta uu soo saaray Kormeeraha Guud ee Dalka ee xilka ka degaya Matanyahu Englman ayaa timid xilli ay Israa’iil doonayso inay dib u soo noolayso warshadaha dalxiiska oo uu dagaalku waxyeelleeyay. Saddexda shirkadood ee la baaray ayaa maamula dhaqaalaha dadweynaha ee loogu talagalay mashaariicda kaabayaasha dalxiiska ee loogu talagalay in lagu soo jiito booqdayaasha laguna abuuro dhaqdhaqaaq dhaqaale. Kormeeraha Guud ee Dalka ee Israa’iil waa hay’ad kormeer oo madax-bannaan oo mas’uul ka ah baaritaanka wasaaradaha dawladda, hay’adaha dadweynaha iyo waxtarka siyaasadaha dawladda.
Englman ayaa warbixinta u gudbiyay ra’iisul wasaaraha iyo guddoomiyaha Guddiga Hanti-dhawrka Dawladda ee Kineset horraantii Luulyo, wax yar ka hor inta uusan dhammaan muddo-xileedkiisu. Daabacaaddeeda, oo sharcigu farayo muddo toban toddobaad gudahood ah, ayaa dib loo dhigay ilaa inta Kineset-ka cusub lagu dhaarinayay Talaadadii.
Hanti-dhawrka Englman ayaa baaray saddex shirkadood oo ay dawladdu leedahay oo hoos yimaada Wasaaradda Dalxiiska. Shirkadda Dalxiiska Dawladda ayaa maamusha mashaariicda kaabayaasha dalxiiska ee dalka oo dhan. Shirkadda Ilaalinta Badda Dhimashada ayaa mas’uul ka ah ilaalinta hoteellada ku teedsan xeebta Badda Dhimashada si aysan daadadku u qaadin, marka lagu daro shaqadeeda la xiriirta dalxiiska. Shirkadda saddexaad ayaa horumarisa goobaha dalxiiska ee Magaalada Qadiimiga ah ee Acre, oo ah magaalo dekad leh oo qadiimi ah oo darbi ku wareegsan yahay oo ku taal xeebta Badda Dhexe ee Israa’iil isla markaana ah goob Dhaxalka Adduunka ee UNESCO ah.
Hanti-dhawrayaashu waxay baareen 68 mashruuc oo la dhammaystiray intii u dhaxaysay 2010 iyo 2025, kuwaas oo wadarta qiimahooda lagu qiyaasay 377 milyan oo shekel. Sababtoo ah wasaaradda iyo shirkadaha midkoodna ma haynin xog waxqabad oo la isticmaali karo, xafiiska Kormeeraha Guud ayaa ku qasbanaaday inuu ururiyo keydkiisa xogeed.
Mashaariicda oo Qaatay Sanado si loo Dhammaystiro
Natiijooyinku waxay ahaayeen kuwo cad oo yaab leh. 49-kii mashruuc ee ay shirkadda qaranku dhammaystirtay intii u dhaxaysay 2022 iyo Abriil 2025, inta u dhaxaysa 35% iyo 49% waxay qaateen lix sano ama ka badan, halka ilaa 20% ay qaateen toban sano ama ka badan. Warbixintu waxay ogaatay in 73% ka mid ah mashaariicda leh waqtiyada kama dambaysta ah ee go’an, dhammaystirkoodu uu qaatay ugu yaraan labanlaab waqtigii markii hore loo qorsheeyay. Dhammaan sagaalkii mashruuc ee Acre ee la baaray ayaa sidoo kale dhaafay jadwalkoodii, iyadoo qaarkood ay dhaafeen ilaa 317%.
Warbixintu waxay sheegtay in sawir guud oo aan jirin uu “waxyeello u geysanayo xaqiijinta mabaadi’da hufnaanta iyo dhaqaalaynta ee laga filayo maaraynta hantida dadweynaha iyo khayraadka dawladda.”
Kharashyada maamulka ayaa ka dhignaa inta u dhaxaysa 10.5% iyo 12.8% kharashyadii saddexda shirkadood ee 2025, taas oo aad uga sarreysa xadka 4% ee ay Hay’adda Shirkadaha Dawladdu u dejisay shirkadaha dawladda ee la midka ah.
Maamul-wanaagga laba ka mid ah shirkadaha ayaa si weyn u burburay. Laga soo bilaabo 2021, shirkadaha Badda Dhimashada iyo Acre mid waliba waxay ku shaqaynaysay hal agaasime oo keliya, taasoo ka dhigtay guddiyadooda kuwo aan haysan tirada ugu yar ee xubnaha looga baahan yahay si ay u gaaraan go’aanno sharci ahaan ansax ah qiyaastii afar sano iyo bar. Warbixintu waxay ku eedeysay wasiirrada mas’uulka ka ah inay ku guuldarreysteen magacaabista agaasimayaal dheeraad ah, iyadoo ka digtay in la’aanta guddiyo shaqeynaya ay “waxyeello u geysanayso maamulka habboon ee shirkadaha.”
Bishii Janaayo, dawladdu waxay ansaxisay in shirkadda Acre lagu daro Shirkadda Dalxiiska Dawladda waxayna go’aansatay in dhaqdhaqaaqyada dalxiiska ee shirkadda Badda Dhimashada lagu wareejiyo shirkadda qaranka sidoo kale. Englman ayaa dhaleeceeyay geeddi-socodka go’aan-qaadashada, isagoo sheegay inay ku salaysnayd “shaqo shaqaale oo qayb ah” oo kaliya tixgelisay kaydka suurtagalka ah ee mushaharka iyo alaab-qeybiyeyaasha, iyada oo aan la baarin waxqabadka shirkadaha ama aan la tixgelin xalal kale sida qorashada maareeyayaal mashruuc oo gaar loo leeyahay.
Wasaaradda oo Difaacday Shirkadaha
Shirkaduhu waxay ka soo horjeesteen qiimeynta Kormeeraha Guud, iyagoo ku dooday in qaar badan oo ka mid ah dib-u-dhacyada iyo dhibaatooyinka maaliyadeed ay ka dhasheen xaalado ka baxsan awoodooda.
Shirkadda Dalxiiska Dawladda ayaa sheegtay in dib-u-dhacyadu ay “ka dhasheen xaalado aan wax xiriir ah la lahayn shirkadda,” gaar ahaan maamullada maxalliga ah oo ka gaabiyay xaqiijinta dhaqaalaha kaabista ah ama helitaanka rukhsadaha.
Shirkadda Acre ayaa sheegtay in dhaqdhaqaaqii dalxiiska ee 2024 iyo 2025 uu hoos ugu dhacay ku dhawaad eber, taasoo si weyn u dhimatay dakhligoodii maadaama uu dagaalku ka hor istaagay booqdayaasha ajnabiga ah inay yimaadaan.
Wasaaradda Dalxiiska ayaa difaacday nidaamka hadda jira, iyadoo sheegtay in shirkaduhu ay leeyihiin “khibrad xirfadeed, aqoon urursan iyo maqaam la aqoonsan yahay.” Isbeddelka loo wareegayo maamul gaar loo leeyahay, ayay ka digtay, “waxay horseedi kartaa luminta aqoonta xirfadeed.”
Warbixintu waxay sidoo kale ogaatay in dhibaatadii lagu arkay hanti-dhawrkii hore ee 2023 ay weli tahay mid aan la xallin. Heshiisyada lala galay maamullada maxalliga ah weli kuma jiraan wax ganaaxyo ah oo ku saabsan ku guuldarreysiga dayactirka goobaha dalxiiska ee la dhammaystiray. Shaqaalaha shirkadda qaranka ayaa hore ugu sheegay hanti-dhawrayaasha in “intiisa badan mashaariicdu aysan helin dayactir habboon.”
Englman muddo-xileedkiisii toddobada sano ahaa wuxuu dhacay 4-tii Luulyo, in kasta oo uu sii waday shaqada si uu u dhammeeyo warbixino gaar ah.
Xilka Kormeeraha Guud ee Dalka ayaa hadda banaan. Michael Rabello, oo ah qareenka gaarka ah ee Ra’iisul Wasaare Binyamiin Netanyaahu, ayaa markii hore ay Kineset ansaxisay bishii Juun. Si kastaba ha ahaatee, Maxkamadda Sare ayaa bishii Noofambar ku amartay Kineset inay qabato codayn cusub kaddib markii dhowr xildhibaan ay iska duubeen iyagoo dhiibanaya codad waxa loo qaatay inay ahaayeen codayn qarsoodi ah, taasoo keentay inuu Rabello ka laabto tartanka.
Garsoorihii hore ee Maxkamadda Sare Yosef Elron, oo ku guuldareystay codayntaas oo uu uga adkaaday Rabello, ayaa loo arkaa beddelka ay u dhowdahay inuu noqdo.




