Waxaa qoray Fesax Benson • 18 Noofambar, 2026
Yeruusaalem, 18 Noofambar, 2026 (TPS-IL) — Baarlamaanka Israa’iil ayaa Arbacadii u codeeyay inuu bilaabo burburinta qaybo ka mid ah dib-u-habayntii garsoorka ee ay meelmarisay dawladdii sii baxaysay ee Ra’iisul Wasaare Binyamiin Netanyaahu, taasoo furtay loolan siyaasadeed oo cusub oo ku saabsan isu-dheellitirka awoodda u dhexeysa mas’uuliyiinta la doortay, maxkamadaha iyo hay’adaha kale ee dawladda.
Tallaabada koowaad, oo doonaysa in dib looga noqdo isbeddelladii lagu sameeyay hannaanka garsoorayaasha loo magacaabo, ayaa akhrinteeda hordhaca ah ku ansaxday 62 cod iyo 46. Xeerka ayaa hadda loo gudbin doonaa guddi baarlamaan si loogu sameeyo ka-fiirsi dheeraad ah.
Codkani waxa uu guul sharci-dejineed oo hore u yahay isbahaysiga mucaaradka ee uu hoggaaminayo madaxii hore ee milatariga Gadi Eisenkot. Xisbigiisa Yashar ayaa Talaadadii xaqiijsaday mansab muhiim ah oo baarlamaan markii xildhibaankooda Matan Kahana loo doortay afhayeenka Kineset-ka, baarlamaanka Israa’iil ee ka kooban 120 xubnood, codad gaaraya 66-52.
Iyadoo taageero ka helaysa xisbiyada Carabta, isbahaysiga Eisenkot ayaa hadda haysta aqlabiyadda baarlamaanka, in kasta oo wadahadalladii lagu dhisayay dawlad cusub ay weli socdaan. Isbahaysigu waxa uu ka faa’iidaysanayaa fursaddaas si uu u sii wado sharci-dejin meesha ka saaraysa dhowr tallaabo oo muran dhaliyay oo la soo bandhigay intii lagu jiray muddo-xileedkii hore ee Binyamiin Netanyaahu.
Marka laga reebo magacaabista garsoorka, isbeddellada la soo jeediyay waxay beegsanayaan awoodda Xeer-ilaaliyaha Guud, sida ay dawladdu u maareyso baaritaannada anshax-xumada booliska iyo sharciyada xukuma muddo-xileedka ra’iisul wasaaraha. Xildhibaannadu waxay sidoo kale doonayaan inay baabi’iyaan sharci cusub oo baahinta warbaahinta ah oo uu hormariyay Wasiirka Isgaarsiinta Shlomo Karhi, kaas oo ballaariyay saameynta dawladdu ku leedahay goobaha warbaahinta Israa’iil.
Xeer-ilaaliyaha Guud waa la-taliyaha ugu sarreeya ee sharciga ee dawladda Israa’iil, xafiiskuna wuxuu dhaqan ahaan door muhiim ah ka ciyaaray go’aaminta haddii ficillada dawladdu ay waafaqsan yihiin sharciga. Dawladdii Binyamiin Netanyaahu waxay doonaysay inay daciifiso awooddaas, oo ay ku jirto u oggolaanshaha wasiirrada inay iska indhatiraan fikradaha sharciga ah ee Xeer-ilaaliyaha Guud.
Sharciga ku saabsan magacaabista garsoorka ayaa meesha ka saari doona isbeddelladii lagu sameeyay Guddiga Xulashada Garsoorayaasha, hay’adda mas’uulka ka ah doorashada garsoorayaasha. Ka-noqoshada la soo jeediyay waxay dib u soo celin doontaa qaab-dhismeedkeedii hore iyo hab-raacyadii hawlgalka.
Roy Folkman, oo ah xildhibaan ka tirsan Yashar ahna guddoomiyaha Guddiga Habaynta ee Kineset-ka, ayaa difaacay go’aanka dib loogu eegayo dib-u-habaynta, isagoo sheegay in nidaamka is-xisaabinta iyo isu-dheellitirka ee dalka uu u baahan yahay ilaalin.
“Madaxbannaanidu waxay ku matalan tahay Kineset-ka, laakiin garabkiisa waxaa yaal labo awoodood oo dheeraad ah iyo nidaam is-xisaabin iyo isu-dheellitir ah,” ayuu yiri Folkman, isaga oo tixraacaya laamaha garsoorka iyo fulinta.
Waxa kale oo uu ka digay in aqlabiyad baarlamaan oo kumeelgaar ah loo oggolaado inay isbeddel aasaasi ah ku sameyso qaab-dhismeedka dastuuriga ah ee Israa‘iil. “Sharciyada Aasaasiga ah ee Dawladda Israa’iil laguma beddeli karo aqlabiyad fudud,” ayuu yiri.
Guddiga Habaynta ayaa Arbacadii oggolaaday hab-raacyo la dedejiyay, taasoo u oggolaanaysa dhowr sharci inay dhaafeen muddadii caadiga ahayd ee sugitaanka ee 45-ka maalmood ahayd ka hor inta aan baarlamaanka la horkeenin. Guddiyo gaar ah ayaa hadda diyaarin doona soo-jeedimaha akhrinta dheeraadka ah.
Fursadda siyaasadeed ee dadaalkan ayaa laga yaabaa inay koobnaato. Eisenkot waxa uu haystaa ilaa dhammaadka Diseembar inuu dawlad ku soo dhiso. Haddii uu ku guuldareysto, Madaxweyne Isxaaq Hersog waxa uu fursad kale siin karaa Binyamiin Netanyaahu, taasoo suuragal ah inay dib ugu celiso qorshaha sharci-dejinta gacanta garabka siyaasadeed ee ra’iisul wasaaraha sii baxaya.
Xitaa ansixintii Arbacada, baabi’inta la soo jeediyay aad ayay uga fog tahay inay sharci noqoto: mid kasta waa inuu baarlamaanka ka gudbaa saddex akhrin oo dheeraad ah.
Eisenkot waxa uu haystaa 28 maalmood laga bilaabo maalinta uu helo waajibaadka madaxweynaha si uu dawladdiisa u horkeeno Kineset-ka si codka kalsoonida loogu qaado. Waqtiga kama dambaysta ah ee muddada hore waa 6 Diseembar, laakiin madaxweynuhu sida caadiga ah wuxuu bixiyaa kordhin 14 maalmood ah, taasoo ka dhigaysa waqtiga kama dambaysta ah ee Eisenkot 20 Diseembar.
Haddii Eisenkot ku guuldareysto, Hersog waxaa la filayaa inuu Binyamiin Netanyaahu u magacaabo murashaxa labaad marka la gaaro 23 Diseembar, iyadoo waqtiga kama dambaysta ahi yahay 20 Jannaayo. Haddii isku-daygaasi uu sidoo kale fashilmo, ugu yaraan 61 Xubin Kineset ah waxay soo jeedin karaan murashax saddexaad marka la gaaro 10 Febraayo, kaas oo haysan doona ilaa 26 Febraayo inuu dawlad ku soo dhiso. Haddii kale, Kineset-ku si toos ah ayuu u kala diri doonaa, taasoo dhalinaysa doorasho dhacda 27 Maajo.




