War-saxaafadeedka Wasaaradda Difaaca • 23 Maarso 2025

Shirweynihii Koowaad ee Caalamiga ahaa ee Waaxda Dhaqancelinta ee Wasaaradda Difaaca Israa‘iil (IMOD), “Wada-shaqeynta Nolosha oo Dhan,” ayaa la qaban doonaa Talaadada, 25-ka Maarso, Jaamacadda Tel Abiib, iyadoo ay ka qeybgalayaan wakiillo ka socda in ka badan 20 waddan, oo ay ku jiraan khubaro dhanka caafimaadka iyo dhaqancelinta ah oo ka socda ciidamada, wasaaradaha difaaca, iyo wasaaradaha caafimaadka ee adduunka oo dhan. Shirka ayaa looga hadli doonaa safarka dhaqancelinta caafimaad, midda nafsiyeed, tan qoyska, iyo midda bulshada ee shaqaalaha dhaawaca ah ee IDF iyo ciidamada amniga iyo la-haystayaashii la sii daayay ee ay daweysay Waaxda Dhaqancelintu. Waxa uu soo bandhigi doonaa hab-dhaqanka wada-shaqeynta cusub ee dhammaan inta ku lugta leh dadaalkan.

Fadhiyada shirka ayaa lagu soo bandhigi doonaa sida ay Waaxda Dhaqancelintu u maareysay caqabado aan hore loo arag tan iyo 7-dii Oktoobar iyadoo maareynaysa dadaallada dhaqancelinta xilliga dagaalka firfircoon ee Israa’iil ugu dheeraa oo wata tirooyinkii ugu badnaa ee dhaawac ama dhimasho ah abid. Bandhigyadu waxay muujin doonaan habka dhaqancelinta ee isbeddelka horseeday ee Waaxda, oo ay ku jiraan hal-abuurro cusub, tignoolajiyada horumarsan, iyo cilmi-baarisyo horkacaya. Barnaamijku waxa uu muujin doonaa sheekooyin shaqsi ah oo dhiirigelin leh oo ka imanaya xubnaha adeegga ee dhaawaca ah oo la wadaagaya safarradooda dhaqancelinta ayna bixinayaan aragtiyo toos ah oo ku saabsan soo-kabashada iyo adkeysiga.

Kahor shirka, Waaxda Dhaqancelinta ee IMOD waxay soo saaraysaa xog cusub oo muujinaysa in ka badan 16,000 shaqaale ah oo ku dhaawacmay dagaalka hadda socda ay heleen daweyn tan iyo 7-dii Oktoobar 2023. 8,300 qof oo dheeraad ah ayaa codsaday in loo aqoonsado dhaawacyo ku gaaray dhacdooyin hore oo aan la xiriirin dagaalka hadda socda. Kiisaskan cusub waxay wadarta guud ee tirada shaqaalaha dhaawaca ah ee ku jira daryeelka Waaxda ka dhigayaan 78,000, iyadoo mid ka mid ah laba kasta oo shaqaale dhaawac ah uu la tacaalayo culeys dhanka maskaxda ah.

Falanqaynta dagaalka hadda socda ayaa shaaca ka qaadeysa in askarta keydku ay yihiin inta badan shaqaalaha dhaawacmay (66%), iyadoo 51% ay yihiin dhalinyaro da’doodu u dhexeyso 18-30 halka 7% ay yihiin haween. Qiyaastii 10,900 qof ayaa la ildaran dhaawacyo jireed, halka 50% kuwa la daweeyay ay la kulmeen culeys dhanka maskaxda ah, oo ay ku jiraan 2,900 oo qaba dhaawacyo isugu jira kuwo jireed iyo kuwo nafsi ah. Wadarta guud ee kuwa dhaawaca ah, 6% waxay qabaan dhaawacyo dhexdhexaad ah, halka 4% ay qabaan dhaawacyo daran. Todobaatan iyo laba qof oo addimada laga gooyay ayaa durba loo xiray aaladaha addimada macmalka ah.

Waaxda Dhaqancelintu waxay sii waddaa habkeeda “dhaqancelinta kahor xafiis-socodka” iyadoo la kaashanaysa Ururka Halyeeyada Naafada ah ee Zahal (ZDVO) iyo Agaasinka Shaqaalaha ee IDF. Siyaasaddani waxay xaqiijinaysaa daryeel caafimaad iyo mid nafsiyeed oo degdeg ah oo loogu talagalay dhammaan shaqaalaha dhaawaca ah iyadoo dib loo dhigayo qiimeynta guddiga caafimaadka muddo hal sano ah si fursad loo siiyo soo-kabashada iyo xasillinta dhaawaca. Inta lagu jiro muddadan ku-meel-gaarka ah, kuwa dhaawacmay waxay helaan taageero dhaqaale oo ku saleysan baahiyaha shaqsiga, daweyn caafimaad oo dhameystiran, iyo daryeel nafsiyeed oo buuxa. Xogta dhaqaalaha ayaa tilmaamaysa in celceliska kharashka sanadlaha ah ee qof kasta oo dagaalka ku noqda dhaawac ama dhimasho ee daweynta iyo taageerada uu yahay qiyaastii 150,000 NIS.

Marka mustaqbalka la eego, saadaashu waxay muujinaysaa in Waaxda Dhaqancelintu ay daryeeli doonto ku dhawaad 100,000 oo ah halyeeyada naafada ah ee IDF marka la gaaro 2030, iyadoo kala bar ay la kulmi doonaan caqabado xagga caafimaadka maskaxda ah. Isku diyaarinta tiradan sii kordheysa ee kiisaska, Waaxdu waxay dhistay qeyb u heellan Adeegga Macmiilka oo la shaqeyn doonta nidaamyo tignoolajiyadeed iyo kuwo dhijitaal ah oo la hagaajiyay si loo fududeeyo howlaha maamulka ee halyeeyada naafada ah ee muddada dheer iyo kuwa dhawaan ku dhaawacmay dagaalka hadda socda.