War-saxaafadeedka Wasaaradda Difaaca • 16 Juun 2025

Xalay (Axad, 15 Juun 2025), hal maalin oo keliya ka hor inta uusan furmin Bandhigga Hawada ee Paris ee Garoonka Diyaaradaha ee Bourget, qabanqaabiyeyaasha carwada oo ku matalaya dawladda Faransiiska ayaa amar ku bixiyay in laga saaro nidaamyada hubka weerarka taandhooyinka warshadaha difaaca Israa’iil – iyadoo la jebinayo hab-dhaqankii caadiga ahaa ee carwooyinka difaaca ee caalamka oo dhan.

Ka dib tilmaamo ka yimid Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Difaaca ee Israa’iil (IMOD), Jeneraal Gaas (Keyd) Amir Baram, Wasaaraddu waxay ku wargelisay qabanqaabiyeyaasha inay si qayaxan u diidayso dalabkan. Qabanqaabiyeyaasha carwada waxay kaga jawaabeen dhisidda derbi madow oo xannibaya taandhooyinka Israa’iil, isla markaana abuuraya kala-takoorid u dhexeysa taandhooyinka warshadaha Israa‘iil iyo tobanaan taandhooyin kale ah (Turki, Shiinays, iyo kuwo kale). Tallaabadan hal-dhinaca ah ayaa la fuliyay saqda dhexe ee habeenkii ka dib markii mas’uuliyiinta iyo shirkadaha difaaca ee Israa‘iil ay mar horeba dhammeeyeen diyaarinta bandhigyadooda.

Go’aankan xad-dhaafka ah ee aan hore loo arag wuxuu ka turjumayaa dano ku saleysan siyaasad iyo ganacsi. Tani waxay imaaneysaa xilli ay Israa’iil ku jirto dagaal lagama maarmaan ah oo caddaalad ah si loo ciribtiro khatarta nukliyeerka iyo gantaallada ballistic-ga ah ee soo food saartay Bariga Dhexe, Yurub, iyo guud ahaan adduunka.

Faransiisku waxay ku dhuumanayaan dano la leeyahay waa siyaasadeed si ay hubka weerarka ee Israa’iil uga saaraan carwo caalami ah – hub tartan la galaya warshadaha Faransiiska. Tani waxay si gaar ah u tahay mid cajiib ah marka la eego waxqabadka cajiibka ah ee saxda ah ee tignoolajiyada Israa’iil ee Iiraan.

IMOD waxay ugu baaqaysaa dawladda Faransiiska iyo qabanqaabiyeyaasha carwada inay ka noqdaan ficilkan foosha xun ee aan habboonayn, inay ka saaraan derbiyada madow ee takoorka taandhooyinka Israa’iil, ayna u oggolaadaan warshadaha Israa’iil inay soo bandhigaan nidaamyadooda sida dhammaan ka-qaybgalayaasha kale ee carwada.

Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Difaaca ee Israa’iil, Jeneraal Gaas (Keyd) Amir Baram ayaa ka hadlay xaaladda: “Warshadaha Israa’iil aad bay u dhibayaan iyaga sababtoo ah kaliya wax kuma soo bandhigaan carwooyinka – waxay ku caddeeyaan ficil ahaan.” Wuxuu xusay awoodda la muujiyay ee Israa’iil “ee ah inay hub ka keento meel boqolaal kiiloomitir u jirta ilaa qolka jiifka ee uu ku seexdo saynisyahanka nukliyeerka ee ugu muhiimsan Iiraan.”

Wuxuu ku sifeeyay go’aanka Faransiiska mid “gabi ahaanba, si cad u ah Yuhuud-naceyb” wuxuuna ku eedeeyay Faransiiska “takoor ganacsi oo looga dan leeyahay in looga hortago warshadaha guuleystay ee Israa’iil inay la tartamaan kuwa Faransiiska. Dib ugama noqonayno. Waxaan maanta dacwado maxkamadeed ka gudbinaynaa Faransiiska.” Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in “tani ay ka timid dawladda, meesha ugu sarreysa. Tani gabi ahaanba waa go’aan heer dawladeed ah.”

Intaa waxa dheer, maxkamadda Faransiiska ee dhageysanaysay dacwadda ay soo gudbiyeen shirkadaha difaaca ee Israa’iil ee ka dhanka ah mamnuucidda bandhigga hubka weerarka iyo xannibaadda taandhooyinka Israa’iil ee lagu sameeyay derbiyada madow ee Bandhigga Hawada ee Paris, taas oo dhacday Talaadadii, 17 Juun 2025, waxay xukuntay inaysan awood u lahayn inay soo farageliso go’aanka dawladda Faransiiska.

Agaasimaha Guud ee IMOD, Jeneraal Gaas (Keyd) Amir Baram, ayaa kaga jawaabay: “Go’aanka dawladda Faransiiska wuxuu si ula kac ah u doonayaa inuu waxyeelleeyo warshadaha difaaca Israa’iil. Waa wax laga xumaado oo aan anshax ahayn in la arko takoor ku salaysan dano dibadeed oo lagu daboolayo dano dhaqaale oo Faransiis ah oo looga dan leeyahay in lagu wiiqo tartanka ka imanaya warshadaha Israa’iil. Go’aanka fadeexadda ah ee Faransiiska wuxuu dhalin doonaa natiijo cagsi ah. In kasta oo ay jirtay isku-dayga Faransiiska ee ah in la na waxyeelleeyo, booqdayaasha, oo ay ku jiraan madax dawladeed iyo hoggaamiyeyaal ciidan oo ka kala yimid daafaha adduunka, waxay buux-dhaafiyeen taandhooyinka warshadaha Israa’iil, taas oo caddaynaysa in nidaamyada difaaca ee Israa’iil ay aad loo doon-doonayo oo ay ka soo jiidasho badan yihiin sidii hore. Adduunka oo dhan wuxuu arkaa guulaha aan caadiga ahayn ee nidaamyada Israa’iil ee gudaha Iiraan iyo goobaha kale. Waxqabadka goobta dagaalka ayaa wax badan ka sheegaya alaabtayada si aad uga wanaagsan carwo kasta oo ku taal ciidda Faransiiska.”