Yeruusaalem, 8 Nofembar, 2025 (TPS-IL) — Xafiiska Xeer-ilaaliyaha Guud ee Istanbul ayaa soo saaray amarro xiritaan oo loo haysto 37 qof, oo ay ku jiraan Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Binyamiin Netanyaahu, iyagoo lagu eedaynayo “gumaad” oo la xiriira dagaalka Gasa.
Sida lagu sheegay war-saxaafadeed ka soo baxay xafiiska xeer-ilaaliyaha oo ay soo xigatay wargeyska Türkiye Today, kuwa kale ee la magacaabay waxaa ka mid ah Wasiirka Difaaca Yoaaf Galant, Taliyaha Ciidanka Israa’iil Eyal Zamir, iyo Wasiirka Amniga Qaranka Itamar Ben-Gvir.
Xafiiska xeer-ilaaliyaha ayaa la sheegay inuu ku dooday in Israa’iil ay “si nidaamsan u bartilmaameedsato dadka rayidka ah ee ku nool Marinka Gasa” iyada oo ku jirta dagaalka ka dhanka ah Xamaas, kaas oo bilowday ka dib falalkii argagixiso ee 7dii Oktoobar 2023 ee kooxdaasi ka geysatay dadka rayidka ah ee Israa’iil.
Amarka la sheegay inuu ku xusan yihiin dhacdooyin gaar ah oo ka dhacay maalmihii hore ee dagaalka, oo ay ku jirto dhacdadii 17kii Oktoobar 2023 ee Isbitaalka Al-Ahli Baptist. Sirdoonka Israa’iil iyo Mareykanka ayaa ku qancay in tani ay sabab u ahayd fashil ku yimid gantaal ay rideen kooxda argagixisada ah ee Jihaadka Islaamiga Falastiiniyiinta.
Israa’iil waxay beenisay dhammaan eedeymaha ah inay bartilmaameedsato dadka rayidka ah, waxayna si joogto ah u soo qaadataa dadaalkeeda ay ku doonayso inay ku barakaciso dadka aan dagaalamayaasha ah ka hor weerarada, iyo sidoo kale inay fududayso socodka gargaarka bani’aadannimada, iyagoo daliil u soo qaadanaya.
Madaxweynaha Turkiga ayaa si cad u taageera kooxda argagixisada ah ee Xamaas.
Xafiiska Xeer-ilaaliyaha Guud ee Istanbul ayaa sidoo kale horay u soo saaray amarro xiritaan oo loogu talagalay joornaaliistayaal iyo mucaarad siyaasadeed oo ka soo horjeeda Madaxweyne Rajab Tayyib Erdogaan, kuwa ugu caansan oo ka mid ah hoggaamiyaha mucaaradka Ekrem İmamoğlu, kaas oo hadda sugaya maxkamad lagu soo oogay “eeda dambi”.
Waxaa mudan in la xuso in Turkiga laftiisa lagu eedeeyay inuu gumaad u geystay dadkiisa Armeeniyaanka ah intii u dhaxaysay 1915 iyo 1923, taas oo lagu dilay ilaa 1.5 milyan oo Armeniyaan ah, ama loo daayay inay u dhintaan gaajo. 500,000 oo Armeniyaan ah oo ku hadhay Turkiga (kaliya 25% dadka oo dhan) ayaa u qaxay Ruushka.
Mareykanka, Kanada, wadamada ugu badan ee Midowga Yurub, Ruushka iyo wadamada kale ayaa si rasmi ah u aqoonsaday Gumaadkii Armeeniyeed, halka kuwa kale, sida UK iyo Australia, aysan aqoonsan, taas oo ugu wacan cabsi laga qabo inay ka jawaab celiso Turkiga.
Taas ayaa sidoo kale ah xaaladda Israa’iil. Si kastaba ha ahaatee, Ogosto 2025, Ra’iisul Wasaare Netanyaahu ayaa si shakhsi ah u aqoonsaday gumaadka, inkasta oo tani ay ka yar tahay aqoonsi rasmi ah.



